Antibioticaresistentie door superbacterie. ESBL in vlees rukt op!

Steeds vaker valt de term ESBL als nieuwe plaag voor de volksgezondheid. Antibioticaresistentie door ESBL.

Wat is ESBL precies?
ESBL is de afkorting van Extended Spectrum Beta-Lactamase, een enzym dat door enkele darmbacteriën wordt geproduceerd in de darm. De producenten zijn onder andere de bacterie E. Coli en Klebsiella pneumoniae, die bij gezonde mensen onschadelijk zijn. Bij zieke mensen kunnen ze infecties veroorzaken, zoals urineweginfecties of longontstekingen. Als deze bacteriën het enzym ESBL produceren, is de bacteriële infectie moeilijk te behandelen: ESBL is namelijk in staat om antibiotica af te breken. Het gaat voornamelijk om penicillines en cefalosporines.

Waar komt de ESBL-producerende bacterie voor?
ESBL-producerende bacteriën kunnen aanwezig zijn in de darmen van mensen en dieren. Tijdens het slachten van dieren kunnen ESBL-producerende bacteriën de buitenkant van het vlees besmetten. ESBL-producerende bacteriën zijn ook wel in winkels en slagerijen aangetroffen op rauw vlees zoals kip, kalkoen, varkensvlees en kalfsvlees. Onbekend is hoeveel ESBL-bacteriën op rauw vlees nodig zijn om iemand met de bacterie te kunnen besmetten. Er is geen reden om te denken dat er ook in een ei van bijvoorbeeld een kip of kalkoen) ESBL-producerende bacteriën zitten.

Besmetting met de ESBL-producerende bacterie
Besmetting vindt plaats van mens tot mens, via besmette handen, via voorwerpen of linnengoed die besmet zijn met ontlasting, urine of speeksel. Voorkomen van een besmetting. Als de geldende keukenhygiëne regels in acht worden genomen kunnen vlees en eieren veilig gegeten worden. Verhit het vlees goed: door verhitting gaan alle bacteriën dood en dus ook de ESBL-producerende bacteriën. Het is belangrijk om elk contact tussen rauw (kippen)vlees en andere etenswaren te voorkomen. Vlees moet in de koelkast bewaard worden bij een temperatuur van 5 -7 C°: dit vermindert de groei van bacteriën.

Hoe gevaarlijk is ESBL? 
Voor gezonde mensen is ESBL ongevaarlijk, maar voor wie een infectie én ESBL-enzymen in de darmen heeft, is het een erg vervelende en riskante bijkomstigheid. De infectie is immers moeilijk te bestrijden vanwege de resistentie van ESBL tegen veel antibiotica. Arts-microbioloog Miquel Ekkelenkamp meldt in NRC Handelsblad dat alleen meropenem nog inzetbaar is bij mensen met ESBL en een infectie(1). Andere antibiotica hebben geen effect. 

Hoe groot is het probleem eigenlijk?
In de afgelopen vijf jaar is het aantal mensen dat in ziekenhuizen belandt met een ernstige infectie en ESBL enorm gestegen, blijkt uit meldingen van artsen en microbiologen.1 De Nederlandse ziekenhuizen hebben naar schatting elk jaar te maken met tweehonderd mensen met een ernstige sepsis door ESBL. Er zijn nog eens 250 patiënten ziek door ESBL: zij kampen vooral met lastig te genezen nierbekken- of galwegontsteking. Duizenden patiënten melden zich jaarlijks bij de huisarts met een ‘simpele’ blaasontsteking met ESBL. Naar schatting overlijden er honderd Nederlanders per jaar ten gevolge van een infectie met ESBL. In 2008 was in de Belgische ziekenhuizen bijna zes procent van de E.coli-bacteriën en bijna acht procent van de Klebsiella-bacteriën die getest werden ESBL-positief; naar schatting is in België tussen de tien en vijftien procent van de mensen drager van ESBL. In Nederland en België zijn overheid, veehouderij en biologen druk bezig met het zoeken naar oplossingen.

Wat veroorzaakt de toename van ESBL-besmettingen?
Kippenvlees is vermoedelijk de grootste veroorzaker van de verspreiding van ESBL. Bijna 88 procent van het kippenvlees in de winkels bevat ESBL, net als zo’n 19 procent van het rund- en varkensvlees(1). Vooral in de pluimveehouderij gaan veel (illegale) antibiotica om: om ziektes te voorkomen, krijgen de kippen antibiotica toegediend. Dit massale gebruik leidt nu tot steeds meer resistente bacteriën. Het RIVM doet momenteel onderzoek naar de gevolgen van de bio-industrie voor de volksgezondheid. Onderzoekers hebben al wel ontdekt dat er genetische overeenkomsten zijn tussen ESBL bij dieren en bij mensen.

Wat kun je doen doen om besmetting te beperken?
ESBL verspreidt zich van mens op mens via bijvoorbeeld slijm, ontlasting en urine. Een goede handhygiëne is dan ook belangrijk voor wie met mensen werkt. ESBL is ook van dier op mens overdraagbaar: contact met rauw vlees (met name kip) kan tot verspreiding leiden. Het verhitten van vlees op een hoge temperatuur maakt ESBL onschadelijk.

Dit artikel is 3335 keer gelezen!

Related Post

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

12345

Populair